Στεγαστικό δάνειο για προσωρινούς εργαζομένους στην Ελλάδα

Γιατί το στεγαστικό είναι πιο απαιτητικό από κάθε άλλο δάνειο

Ένα στεγαστικό μπορεί να διαρκέσει δεκαετίες, και η τράπεζα πρέπει να πειστεί ότι το εισόδημα θα υπάρχει σε όλη αυτή την περίοδο. Όταν η εργασία γίνεται μέσα από διαδοχικές αναθέσεις, δεν υπάρχει μία σύμβαση που να καλύπτει το μέλλον, και η τράπεζα εξετάζει προσεκτικά τι δείχνει το παρελθόν.

Έχει σημασία να αρχίσετε νωρίς. Η προετοιμασία συχνά κρατά μήνες, και το ιστορικό αποδοχών δεν χτίζεται από τη μια μέρα στην άλλη.

Μια καλή πρακτική είναι να ζητάτε να σας εξηγηθεί γραπτά ποια αποδεικτικά θεωρούνται επαρκή για το δικό σας είδος εργασίας, ώστε να μη χρειαστεί να τα συγκεντρώνετε εσπευσμένα μετά την εύρεση ακινήτου.

Η προέγκριση ως πρώτο βήμα

Η Alpha Bank περιγράφει προέγκριση που ολοκληρώνεται σε περίπου πέντε λεπτά ηλεκτρονικά ή σε κατάστημα και ισχύει για τρεις μήνες, διάστημα μέσα στο οποίο πρέπει να βρείτε ακίνητο. Η τελική έγκριση ακολουθεί μετά τον τεχνικό και νομικό έλεγχο του ακινήτου.

Για έναν εργαζόμενο με αναθέσεις η προέγκριση έχει πρακτική αξία: δείχνει από νωρίς ποιο ποσό θεωρεί εφικτό η τράπεζα, πριν δεσμευτείτε σε προσύμφωνο. Να έχετε υπόψη ότι δεν είναι τελική δέσμευση. Η ηλεκτρονική αίτηση της Alpha, πάντως, απαιτεί φορολογική κατοικία στην Ελλάδα και ελληνικό κινητό.

Ίδια συμμετοχή και ποσοστό χρηματοδότησης

Η Alpha αναφέρει, ανάλογα με το πρόγραμμα, χρηματοδότηση έως 90% της εμπορικής αξίας ή έως 100% της αξίας του συμβολαίου αγοράς, και έως 100% του κόστους για ανακαίνιση. Η Εθνική Τράπεζα, σε ένα ξεχωριστό προϊόν για αγοραστές με εισόδημα σε ξένο νόμισμα, αναφέρει χρηματοδότηση έως 65% της αξίας του ακινήτου.

Τα ποσοστά δείχνουν πόσο διαφέρουν οι όροι ανά προϊόν και ανά προφίλ. Όσο πιο αβέβαιο φαίνεται το εισόδημα, τόσο πιο χρήσιμη γίνεται η μεγαλύτερη ίδια συμμετοχή, γιατί μικραίνει το δάνειο και ενισχύει την πρόταση.

Συνοφειλέτης, εγγυητής και δεύτερο εισόδημα

Σε πολλά νοικοκυριά το δεύτερο εισόδημα κάνει τη διαφορά. Ένα ζευγάρι όπου ο ένας εργάζεται με σταθερή σύμβαση μπορεί να αντισταθμίσει τη μεταβλητότητα του άλλου. Η τράπεζα θα εξετάσει και τα δύο εισοδήματα, και οι δύο θα ευθύνονται για ολόκληρο το χρέος.

Αν σκεφτείτε εγγυητή από την οικογένεια, μιλήστε ανοιχτά για το τι θα συμβεί αν υπάρξει καθυστέρηση. Η εγγύηση δεσμεύει περιουσία και σχέσεις.

Όποιον κι αν επιλέξετε ως συνοφειλέτη, ζητήστε να ενημερωθεί και εκείνος για όλους τους όρους, τα έξοδα και το χρονοδιάγραμμα, και να υπογράψει έχοντας κατανοήσει τι αναλαμβάνει.

Διάρκεια, ηλικία και κόστος στην πράξη

Η μεγαλύτερη διάρκεια μειώνει τη δόση. Η Alpha θέτει όριο ηλικίας 75 ετών στη λήξη του δανείου, και στην Εθνική Τράπεζα η διάρκεια στο προϊόν που εξετάσαμε φτάνει έως 40 έτη, με δυνατότητα πλήρους ή μερικής πρόωρης εξόφλησης χωρίς πρόσθετη χρέωση. Μια τέτοια ευελιξία έχει αξία όταν οι αποδοχές αυξομειώνονται.

Στο συνολικό κόστος προσθέστε τα εφάπαξ έξοδα για νομικό και τεχνικό έλεγχο, την εισφορά υπέρ τρίτων και την υποχρεωτική ασφάλιση του ακινήτου έναντι σεισμού, πυρκαγιάς και πλημμύρας. Αυτά δεν φαίνονται στη δόση, αλλά μετράνε.

Προγράμματα στήριξης: τι να ελέγξετε

Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα παρουσιάζει στον ιστότοπό της προγράμματα όπως «Σπίτι μου ΙΙ» και «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου», καθώς και το «Εξοικονομώ–Αυτονομώ». Η σελίδα δεν αναφέρει εκεί προϋποθέσεις επιλεξιμότητας, οπότε πρέπει να ανατρέξετε στην επίσημη προκήρυξη κάθε προγράμματος για όρια εισοδήματος, ακινήτου και προθεσμίες.

Τα προγράμματα αυτά εξαρτώνται από συνεργαζόμενες τράπεζες και αλλάζουν, γι' αυτό ρωτήστε τον σύμβουλο της τράπεζάς σας αν η δική σας περίπτωση μπορεί να ενταχθεί και τι ισχύει τώρα.

Αν έχετε ήδη κάνει προέγκριση σε μία τράπεζα, συγκρίνετε την προσφορά με άλλη πριν δεσμευτείτε, γιατί τα επιτόκια, τα έξοδα και οι ασφαλίσεις διαφέρουν και η διαφορά σε ένα τόσο μακροχρόνιο δάνειο είναι μεγάλη.

Ένα σενάριο για να δοκιμάσετε τα νούμερα

Ας πούμε, ενδεικτικά, ότι ένα ζευγάρι σκέφτεται ένα διαμέρισμα και ο ένας από τους δύο εργάζεται με αναθέσεις εδώ και δύο χρόνια. Πριν επισκεφθούν ακίνητα, υπολογίζουν τη δόση που αντέχουν με μόνο το σταθερό εισόδημα και κρατούν το μεταβλητό ως περιθώριο.

Με αυτό τον κανόνα η δόση μένει διαχειρίσιμη ακόμη και σε μήνες χωρίς ανάθεση, και η τράπεζα βλέπει ένα νοικοκυριό με αποθεματικό. Το ίδιο το περιθώριο είναι ό,τι ζητά ουσιαστικά κάθε πιστωτής.

Αν το σενάριο δείχνει ότι η δόση δεν αντέχει στον πιο αδύναμο μήνα, δεν είναι αποτυχία να περιμένετε. Μερικοί επιπλέον μήνες συνεχούς εργασίας και αποταμίευσης συχνά αλλάζουν ριζικά την εικόνα του φακέλου.

Σημεία προσοχής πριν υπογράψετε

Μην πληρώσετε προκαταβολή για να «δεσμευτεί» ο φάκελος σε οποιονδήποτε μεσάζοντα, και ζητήστε την ενημέρωση πριν τη σύμβαση γραπτά. Διαβάστε τι ισχύει για μεταβλητό ή σταθερό επιτόκιο και ποιο είναι το χρονικό διάστημα της σταθερής περιόδου.

Αν έχετε αμφιβολίες για το ακίνητο ή τη σύμβαση, ζητήστε γνώμη από δικηγόρο ή μηχανικό πριν από την υπογραφή, όχι μετά.